మట్టి పాత్రలో వండిన చేపల పులుసును 12 గంటలు ‘ఊరనిస్తే’ వచ్చే ఆ రుచి అద్భుతం. ఈ పద్ధతి వల్ల మట్టి పాత్రలోని గుణాలు పులుసును చిక్కగా మార్చి, ముక్కకు మసాలాలు బాగా పట్టేలా చేస్తాయి.
మట్టి పాత్రలో ఆంధ్ర చేపల పులుసు (12 గంటల ఊరడం రహస్యంతో)
ఆంధ్ర వంటకాల్లో చేపల పులుసుకు ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. ముఖ్యంగా తీర ప్రాంతాల్లో చేపల పులుసును మట్టి పాత్రలో (మట్టి కుండ) వండి, కనీసం 12 గంటల పాటు పక్కన పెడితేనే ఆ పులుసుకు అసలైన రుచి వస్తుందని పెద్దలు చెబుతుంటారు. దీనిని ‘ఊరడం’ అంటారు. మట్టి పాత్రలోని పోరస్ (రంధ్రాల) స్వభావం పులుసులోని అధిక తేమను పీల్చుకుని, గ్రేవీని చిక్కగా మారుస్తుంది. అలాగే చింతపండులోని పులుపును మట్టి పాత్ర సమం చేసి (Neutralize), రుచిని పెంచుతుంది.
పదార్థాలు: (Ingredients)
- చేప ముక్కలు (కొర్రమీను లేదా ఏ రకమైనా): 1 kg
- చింతపండు: 100 గ్రా (పెద్ద నిమ్మకాయ సైజు)
- ఉల్లిపాయలు: 3 పెద్దవి (సన్నగా తరిగినవి లేదా పేస్ట్)
- పచ్చిమిర్చి: 6 (చీలికలు)
- అల్లం వెల్లుల్లి పేస్ట్: 2 టేబుల్ స్పూన్లు
- కారం: 4 టేబుల్ స్పూన్లు (గుంటూరు కారం అయితే రుచిగా ఉంటుంది)
- పసుపు: 1/2 టీస్పూన్
- ఉప్పు: రుచికి సరిపడా (కల్లుప్పు శ్రేష్ఠం)
- నూనె: 1/2 కప్పు (వేరుశెనగ నూనె మంచిది)
- మెంతులు: 1/4 టీస్పూన్
- ఆవాలు: 1/2 టీస్పూన్
- కరివేపాకు: 2 రెబ్బలు
- కొత్తిమీర: కొద్దిగా
తయారీ సమయము:
- 20 నిమిషాలు
వంట సమయము:
- 40 నిమిషాలు (దీని తర్వాత 12 గంటల విశ్రాంతి తప్పనిసరి)
తయారీ విధానం: (Steps)
- చేప ముక్కలను కొద్దిగా ఉప్పు, పసుపు, నిమ్మరసంతో శుభ్రంగా కడిగి పక్కన పెట్టుకోండి.
- చింతపండును వేడి నీటిలో నానబెట్టి, సుమారు 3 నుండి 4 కప్పుల చిక్కటి రసం తీసి పక్కన ఉంచండి.
- మట్టి కుండను స్టవ్ మీద పెట్టి నూనె వేయండి. నూనె కాగాక మెంతులు, ఆవాలు, కరివేపాకు వేసి చిటపటలాడనివ్వండి.
- ఇప్పుడు ఉల్లిపాయ తరుగు, పచ్చిమిర్చి వేసి దోరగా వేయించండి. తర్వాత అల్లం వెల్లుల్లి పేస్ట్ వేసి పచ్చి వాసన పోయే వరకు వేయించండి.
- ఇందులోనే పసుపు, కారం, ఉప్పు వేసి ఒక్క నిమిషం కలపండి.
- ఇప్పుడు తీసి పెట్టుకున్న చింతపండు రసం పోయండి. పులుసు మరగడం ప్రారంభించినప్పుడు ఉప్పు, పులుపు సరిచూసుకోండి.
- పులుసు బాగా మరుగుతున్నప్పుడు చేప ముక్కలను ఒక్కొక్కటిగా నిదానంగా వేయండి.
- గరిటెతో కలపకుండా, కుండను రెండు వైపులా పట్టుకుని మెల్లగా తిప్పండి (దీనివల్ల ముక్కలు విరగవు).
- మూత పెట్టి, చిన్న మంట మీద 15-20 నిమిషాలు ఉడికించండి. నూనె పైకి తేలిన తర్వాత కొత్తిమీర చల్లి స్టవ్ ఆర్పేయండి.
- ముఖ్య గమనిక: వండిన వెంటనే తినకుండా, ఈ పులుసును మట్టి పాత్రలోనే 12 గంటల పాటు కదపకుండా ఉంచండి. ఈ సమయంలో ‘ఊరడం’ ప్రక్రియ జరిగి రుచి రెట్టింపు అవుతుంది.
Nutrition Info: (ప్రతి సర్వింగ్)
- Calories: 290 kcal
- Protein: 24 g
- Carbs: 10 g
- Fat: 16 g
టిప్స్ & వేరియేషన్స్ (Tips & Variations)
- మట్టి పాత్ర విశిష్టత: మట్టి పాత్రలో వండటం వల్ల చేపలలోని ప్రోటీన్ గట్టిపడి (Firm), ముక్క విడిపోకుండా ఉంటుంది.
- నిన్న వండిన పులుసు: తెలుగు వారి ఇళ్లలో “నిన్న వండిన చేపల పులుసు” అనే మాటకు చాలా క్రేజ్ ఉంది. 12 గంటల తర్వాత పులుసులోని ఘాటు తగ్గి, కమ్మని రుచి వస్తుంది.
- వేడి చేయడం: మరుసటి రోజు తినేటప్పుడు పులుసును మరీ ఎక్కువగా వేడి చేయకండి. కుండను తక్కువ మంట మీద గోరువెచ్చగా చేస్తే సరిపోతుంది.
- గరిటె వాడకండి: చేపలు ఉడికేటప్పుడు గరిటె వాడితే ముక్కలు విరిగిపోతాయి, ఎప్పుడూ కుండను చేతులతో పట్టుకుని తిప్పడం అలవాటు చేసుకోండి.

